بررسی پشتپرده دیپلماسی پنهان در عمان
مذاکرات ایران و آمریکا همواره از حساسترین و پرتنشترین روابط دیپلماتیک جهان به شمار میآید. یکی از نقاط عطف در این روابط، گفتوگوهای محرمانهای بود که در مسقط، پایتخت عمان شکل گرفت؛ گفتوگوهایی که در نهایت زمینهساز توافق برجام شد. اما چرا مسقط؟ چه عواملی این شهر را به محل مناسبی برای دیپلماسی پنهان تبدیل کرد؟
بیطرفی سنتی عمان در روابط منطقهای، باعث شد این کشور به یکی از قابلاعتمادترین میانجیها در خاورمیانه تبدیل شود.
عمان در گذشته نیز میزبان گفتوگوهایی میان ایران و سایر کشورها از جمله انگلیس و آمریکا بوده است.
سلطان قابوس، رهبر وقت عمان، از احترام متقابل طرفین برخوردار بود و همین موضوع اعتمادسازی را تسهیل کرد.
گفتوگوها از سال ۲۰۱۱ و در سکوت خبری کلید خورد.
این مذاکرات ابتدا در سطح نمایندگان غیررسمی برگزار شد و سپس با حضور چهرههایی چون ویلیام برنز (از طرف آمریکا) و علیاصغر خاجی یا مقامات ایرانی دیگر به سطح بالاتری رسید.
اهداف اولیه مذاکرات شامل تبادل زندانیان، کاهش تنش هستهای، و یافتن راهی برای توافق در قالب برجام بود.
نخستین گامهای جدی برای شکلگیری برجام (توافق هستهای ۲۰۱۵) در همین مذاکرات برداشته شد.
دو طرف توانستند بدون فشار رسانهای، خطهای قرمز خود را مطرح کنند.
زمینه برای مذاکرات رسمی در وین و مشارکت پنج به علاوه یک فراهم شد.
مسقط یک نمونه موفق از “دیپلماسی پشتپرده” یا Track II Diplomacy بود.
تجربه مسقط نشان داد که حتی در پرتنشترین روابط، گفتوگو از طریق کانالهای غیررسمی و محرمانه میتواند راهگشا باشد.
البته منتقدان بر این باورند که مذاکرات مخفیانه میتواند مشروعیت عمومی را کاهش دهد و باعث بیاعتمادی در داخل شود.
مذاکره ایران و آمریکا در مسقط، از جمله مهمترین نقاط عطف در روابط تهران و واشنگتن طی دهه اخیر بود. این گفتوگوها نه تنها راه را برای توافق تاریخی برجام هموار کردند، بلکه نشان دادند که در دنیای پیچیده سیاست بینالملل، دستهای پشت پرده اغلب نقشی کلیدی در صحنه بازی ایفا میکنند.
20,000 تومان
