شهید مطهری در روششناسی از مشربی منعطف استفاده میکند. او خود را محدود به قیاس یا اسلوب تجربی نمیکند. به اعتقاد ایشان، انسان باید جایگاه هر روش را بشناسد. باید بداند کجا از اسلوب تجربی و کجا از قیاس استفاده کند. این شیوهی غیرمتعصبانه، اساس اندیشههای شهید مطهری را شکل میدهد. این روش، تفکرات فلسفی و سیاسی او را قابل فهم و دلنشین میسازد.
شهید مطهری به رابطهی عقل و دین توجه ویژه دارد. او معتقد است که عقل باید در تحلیل مسائل دینی به کار گرفته شود. در عین حال، ضعف نگاه تکبعدی عقلگرایی غرب را با اصول دینی جبران میکند. نگاه روششناختی او از تحلیل فلسفی به کشف ریشههای تاریخی مسائل نیز گسترش مییابد.
شهید مطهری جامعه را مانند یک موجود زنده میداند که دارای حیات واقعی است. به اعتقاد او، قرآن برای جوامع سرنوشت، شعور، طاعت و عصیان قائل است. همانطور که فرد حیات و مرگ دارد، جامعه نیز دارای روح و زندگی است.
این دیدگاه با نگاههای ابزارگرایانهی اندیشهی غرب تفاوت دارد. در تفکر مکانیکی غرب، فرد اصل است و جامعه مصنوع او. اما در اندیشهی مطهری، فرد و جامعه مکمل یکدیگر هستند. فرد بدون اجتماع نمیتواند بقا یابد و جامعه نیز از شخصیت افراد خود شکل میگیرد.
این نگرش تعصبات مکتبهای فردگرایی و جامعهگرایی را کنار میگذارد. همچنین با نظریهی فطرت در اسلام تقویت شده است. شهید مطهری فطرت انسانی را اصل میداند. او معتقد است انسان با ایمان به هدف خلقت و رعایت اخلاق فردی و اجتماعی میتواند تکامل یابد.
این دیدگاه هر گونه یأس نسبت به سرشت بشر را رد میکند. او نقدی جدی بر دگماتیسم مکاتب مارکسیسم، اگزیستانسیالیسم و علمگرایی غرب دارد. این مکاتب اغلب بر نگاههای محدود و تکبعدی استوار هستند.
9,900 تومان
